Rezydencje i rody szlacheckie Dolnego Śląska 19 paśdziernika 2025

rezydencje i atrakcje na trasie

Stowarzyszenie Zakochaj się w Polsce skierunkowane jest na poznawanie, odkrywanie i popularyzację znanych, ale przede wszystkim niepoznanych atrakcji Dolnego Śląska, dziedzictwa materialnego i przyrodniczego regionu.

Tematem działań w projekcie są pałace, ściślej rezydencje Dolnego Śląska i związane z nimi rody szlacheckie, które poprzez majątki, dokonywane fundacje pozostawiły dziedzictwo materialne i historyczne w regionie. To jeden z największych walorów turystycznych Dolnego Śląska , w krajobrazie naszego regiony znajduje się najwięcej rezydencji w skali województw w Polsce.  

W statystycznym opisie Śląska z połowy XIX wymieniono niemal 1300 miejscowości, w których znajdowały się pałace lub siedziby ziemiańskie na obszarze Dolnego Śląska, Ziemi Kłodzkiej (Hrabstwo Kłodzkie) i Górnych Łużyc (dziś w granicach Dolnego Śląska i Niemiec). Na przełomie XIX i XX wieku liczba rezydencji wzrosła o kolejne 100 obiektów. Od czasu zakończenia drugiej wojny światowej do dzisiaj w różnym stanie zachowała się niespełna połowa zinwentaryzowanych wówczas obiektów.

Pałac to reprezentacyjna budowla mieszkalna – w odróżnieniu od zamku – pozbawiona walorów obronnych. Pałacami nazywane są budowle o różnych formach architektonicznych, wznoszone od starożytności do czasów współczesnych. Ich użytkownikami byli władcy i przedstawiciele zamożnych rodów oraz uprzywilejowanych warstw społecznych. W XIX stuleciu budowle pałacowe służyły także jako obiekty użyteczności publicznej, pałacem określano bardziej okazałe gmachy urzędowe. Współcześnie wiele zabytkowych pałaców ma nowe, wtórne funkcje, mieszcząc muzea, biblioteki, hotele, służąc jako siedziby instytucji.

Pierwotnie siedziby rezydencjonalne Dolnego Śląska powstawały w oparciu o przebudowę istniejących założeń zamków, które nie miały militarnego znaczenia, ufortyfikowanych dworów, czy rozplanowane zostały w oparciu o założenia dworów mieszkalnych.

Obiekty rezydencjonalne powstawały przy majątkach ziemskich, były siedzibą dóbr wokół której skupiało się kilka folwarków, pałac był centrum administracyjnym, kulturalnym majątku. Rezydencje to główna siedziba właściciela, były również siedzibą zarządcy. Pałace pełniły również rolę podmiejskich rezydencji oraz miejskich siedzib reprezentacyjnych

Wycieczki krajoznawcze terenowe szlakiem rezydencji :

a) 14 września

Szlakiem rezydencji szlacheckich na południe od Wrocławia , Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie: Ślęza – Zamek Topacz – dawna wieża rycerska z XIV wieku, XVII-wieczny dwór, zabudowa folwarczna, dwór w Bielanach Wrocławskich, Biestrzyków, rycerska wieża mieszkalna z XIV w, Galowice – XVIII–wieczny szachulcowy spichlerz zbożowy mieszczący największą w Polsce Zachodniej kolekcję pojazdów konnych, Borek Strzeliński – pałac o cechach neogotyckich i neorenesansowych, Konary – pałac z XVIII wieku Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzą jeszcze park i spichrz z drugiej połowy tego Właścicielem majątku była rodzina von Gaffron, Ciepłowody ruiny zamku rycerskiego z XIII wieku, Dwór w Goli Dzierżoniowskiej – Uroczysko Siedmiu Stawów, Kietlin – zespół pałacowo- folwarczny, pałac o cechach barokowych, pałac w Kamieńcu Ząbkowickim. (wybrane obiekty, ciekawostki przewodnickie)

b) druga trasa – 19 października 

Okolice Jawora  – Pogórze Kaczawskie –  w miarę dostępności Warmątowice Sienkiewiczowskie – dawny dwór obronny, przebudowany na barokowy pałac, na dzisiejszą nazwę majątku i miejscowości miał wpływ epizod z życia właściciela Alfreda von Olszewskiego, z majątkiem związany jest niezwykły testament właściciela Warmątowice Sienkiewiczowskie , Roztoka, zamek Świny,  Krotoszyce , Pałac Lubiechowa – hotel – obecnie zrewitalizowany zespół podworski, dobra rodziny von Zedlitz, niezwykłe ślady obecności wulkanizmu – kraina wygasłych wulkanów, Kaczawski Szlak Średniowiecznych Polichromii – dziedzictwo pogórza, Legnickie Pole

………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Wycieczki piesze – spacery tematyczne na obszarze Wrocławia podejmujące rezydencje, pałace miejskie i zespoły parkowo-pałacowe dzisiaj pełniące nową funkcję jako obiekty wykorzystywane przez instytucje miejskie i zagospodarowane przez osoby prywatne, hotele.

Na spacerach w sposób przekrojowy zaprezentujemy dawne budowle pałacowe istniejące we współczesnej przestrzeni architektonicznej Wrocławia, które w przeszłości pełniły funkcję reprezentacyjno-mieszkalną dla ich właścicieli, przybliżymy  linie rodowe które reprezentowali, patrycjuszy, wskażemy lokalizację obiektów już nie istniejących w zabudowie miasta, opowiemy o procesach rewitalizacji i rekonstrukcji wybranych rezydencji.

1 Rezdencje miejskie – kamienice pałacowe historycznego centrum Wrocławia – ul. Szajnochy (siedziba rodziny Wallenberg-Pachaly), rezydencja patrucjusza Rybischa Plac Solny , Rynek – kamienice pałacowe, ul Wita Stwosza pałac hr Hatzfelda, pałac miejski rodu von Oppersdorf

2 Promenada Staromiejska z ogrodem i rezydencją siedziby królów pruskich – Pałac Królewski, pałac miejskim rodu von Ballestrm , pałac Leipzigera